کارتان را آغاز کنید، توانایی انجامش بدنبال می آید. (کوروش کبیر)
خوش آمدید - امروز : دوشنبه ۲۵ شهریور ۱۳۹۸
کاربران آنلاین:
2
کل بازدیدها:657439
خانه » مدیریت فعالیتهای فرهنگی » ريز مهارتهاي جذب به مراكز تربیت محور
ريز مهارتهاي جذب به مراكز تربیت محور

ريز مهارتهاي جذب به مراكز تربیت محور

ريز مهارتهاي جذب به مراكز تربیت محور

 

بسم الله الرحمن الرحيم

ريز مهارتهاي جذب به مراكز تربیت محور

 

      برگزيده اي از فصل چهارم  كتاب منشور اجرايي فعاليتهاي فرهنگي در مسجد، نويسنده: حجه الاسلام محمد بيرانوند.

 

 

تعریف جذب:

لغت نامه­ی دهخدا جذب را این گونه معنا کرده است: «دیگران را جلب کردن و به سوی خودکشیدن.» در اینجا، هدف از جذب، کشاندن افراد به سوی ما نیست، بلکه ما وسیله هستیم تا فرد به مجموعه جذب و به فعالیت‌های فرهنگی علاقه‌مند شود.

این نکته را باز هم نباید فراموش کنیم که حتّی مجموعه هم هدف نیست و در واقع غایت و هدف ما خداست. ما می­خواهیم کار انبیا را دنبال کنیم و مردم را نه به خود، بلکه به خدا دعوت نماییم. در این نوع جذب، می‌خواهیم افراد را با خدای خودشان آشنا کنیم و روح بندگی را در دل آنان زنده نماییم.

 

     هدف را فراموش نکنیم

برای هدایت و جذب افراد به مجموعه در گام نخست باید از خدای احد و واحد مدد بگیریم و بدانیم که هدایت­گر واقعی خداست و ما همه وسیله هستیم. خدایی که بی اذنش نه برگی خشک می­شود و نه برگ خشکی بر زمین می‌افتد.

همان خدایی که یک روز، دیگری را وسیله­ای برای هدایت من و شما قرار داد حالا نقش ما را به عنوان یک هدایتگر به سوی خودش تغییر داده و ما باید شکر این هدایت را با جذب افراد مستعد به‌جا بیاوریم.

باید بدانیم که جذب افراد از حساسیت زیادی برخوردار است و ثواب نکردن بهتر از کباب کردن است. در این مسیر، نباید مصداق شعر سعدی شویم که:

گر تو قرآن بدین نمط خوانی       ببــری رونــــق مســــلمانی

 

  انبیا و امامان بهترین الگوی جذب

مروری بر سیره و روش پیامبران الهی و حضرات معصومین: نکاتی را فرا روی ما می­گذارد که بسیار مفید و پر ثمر است.

بدانیم ما برای خدا لشکرکشی نمی‌کنیم و خدا نیازی به وجود ما ندارد؛ زیرا (وَ للهِ جُنُودُ السَّمواتِ وَ الأرضِ).[۱] همه­ی ماه و ستارگان وآسمان با آن عظمت به فرمان خدا هستند، پس خدا را چه نیازی به من کمترین.

در این راه باید از صبر انبیا درس بگیریم؛ چرا که این راه بی ‌صبر نتیجه ندارد.

بدانیم و بیاموزیم که برای جذب و هدایت افراد باید از خود و خویشتن بگذریم تا مراد حاصل شود.

 

 هادی و همراه

برای این­که مطالب را بهتر درک کنیم نیروی جذب‌کننده را «هادی» و نیروی جذب شده را «همراه» می­نامیم.

 

 چگونه جذب را آغاز کنیم؟

می‌خواهیم با استعانت از خداوند حکیم و قادر علیم جذب را آغاز کنیم، ولی از کجا و چگونه شروع کنیم؟

پس از آن­که شناخت اجمالی از«همراه» مورد نظرمان پیدا کردیم، (مانند این­که تحصیلاتش در چه حدی است) اگر با ما تناسب دارد خودمان هادی او شویم و اگر تناسب ندارد او را در اختیار دوستی دیگر قرار دهیم رعایت این نکته باعث می­شود تاثیر کلام و رفتار هادی بیشتر نمایان شود.

 

  قدم اوّل: تقدیم محبّت

یکی از بی‌بدیل‌ترین و پرثمرترین کارها که دل سنگ را نرم می‌کند و به قول شاعر از خار گُلی خوش بوی می­سازد و سرلوحه­ی کار انبیا و مرام اصلی امامان و اولیا الهی بوده، محبّت است.

محبّت اکسیر و معجونی است که به هرکس خورانده شود مجذوب و شیدا می­گردد.

انسان در هر شرایطی به محبّت نیاز دارد و به کسی که این نیاز را به او هدیه کند عشق می­ورزد و او را قابل دوست داشتن می­پندارد.

از این­ رو است که در احادیث و روایات ما به محبّت کردن نسبت به دیگران، به ویژه پدر و مادر و فرزندان، سفارش بسیاری شده است.

پس هادی، در گام نخست باید محبّت را برای برخورد با همراه در دستور کار خود قرار دهد و از اعماق دل و جان به او محبّت ورزد؛ که هرچه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند.

 

   قدم دوم: احترام بگذاریم، نه ترحّم کنیم.

بیشتر افراد از ترحّم دیگران بدشان می­آید. بنابراین، محبّت کردن ما باید از سردوستی و احترام به فرد مورد نظر باشد تا خدای نخواسته این احساس در او ایجاد نشود که شما به او ترحّم می­کنید.

اهمیت به رأی و اندیشه فرد مقابل و پرهیز از سرزنش‌های غلط و بی‌جا از مواردی است که می­تواند ما را در برقراری یک ارتباط توأم با احترام یاری و کمک نماید.

 

  قدم سوم: همراهی و کمک

در گام بعدی، باید به همراه برای فکر کردن و تصمیم گرفتن کمک کنیم بتواند راه را از بیراهه تشخیص دهد و برای گفتن یک یا علی مردانه آماده شود.

در اینجا می‌توانید با طرح سؤالات مناسب، توأم با احترام و بحث وجدل ننمودن، انگیزه را در فرد (همراه) ایجاد کرد.

 

  ابزار جذب

 الف: نیروی مناسب (هادی)

یکی از مهم­ترین و حساس‌ترین ابزار جذب، نیروها و هادیان با تجربه و دارای اطلاعات کافی است که می­توانند ما را در این مسیر بهتر و بیشتر یاری کند.

مواردی که یک هادی باید آن را رعایت کند:

– استعانت و توکل به خدا؛

– داشتن انگیزه­ی کافی و خدایی؛

– داشتن روابط عمومی و اخلاق اجتماعی مناسب؛

– سابقه­ی خوب و حُسن شهرت؛

– برخورداری از تحصیلات و اطلاعات عمومی؛

– آراستگی ظاهر؛

– بیان شیوا، قوی و منطقی؛

– برخورداری از اطلاعات روانشناسی مفید و مخاطب‌شناسی قوی.

همه­ی مواردی که بر شمردیم از مسایلی هستند که نیروی جذبی باید تا حد لازم و ضروری از آن برخوردار باشد تا در جذب عملکرد بهتری داشته باشد و درصد موفقیتش بالاتر برود.

اگر مجموعه­ای نیروی جذبی (هادی) با شرایط فوق ندارد، باید نخست، در تربیت و توانمند سازی افراد برای این امر اقدام نماید.

 

  ب: زمان مناسب

به یاد داشته باشیم که هر سخن جایی و هر نکته مکانی (و زمانی) دارد. در مسأله‌ی جذب هم دقت در زمان بسیار ضروری و لازم است. مثلاً زمانی که شخص کاملاً درگیر تحصیل است و تمام دغدغه­ی او قبولی در کنکور است، وقت مناسبی برای جذب فرد نیست. و یا در جایی که برای شخص اتفاق بسیار ناگواری افتاده است که شخص کاملاً تحت تاثیر آن حادثه، است شما تنها می­توانید در برطرف ساختن تأثیر آن مسأله او را یاری کنید و زمان جذب او را به وقت دیگری موکول نمایید.

 

 ج: برگزاری اردوی جذب

یکی از فرصت­ها و ابزاری که می­توان برای شناسایی و جذب از آن استفاده نمود، اردوی جذبی است که با هدف جذب برگزار می‌شود. با فراخوان نمودن و برپایی مراسم می‌توان در طول اردو به شناسایی افراد جهت جذب پرداخت.

در این اردو هدف شما شناسایی بهترین‌ها و برقراری ارتباط مقدّماتی است. شما در این اردو مسؤولیت خطیر و بزرگی دارید و نباید مسؤولیت دیگری را قبول کنید و تلاش نمایید فارغ از هرگونه دغدغه­ی فکری به شناسایی و برقراری ارتباط دوستانه مشغول شوید.

ريز مهارتهاي جذب به مراكز تربیت محور

  مسیر جذب

در هرکاری مسیر باید مشخّص باشد. معیّن کردن مبدأ و مراحل رسیدن به مقصد می‌تواند ما را در طی نمودن مسیر یاری کند و از آشفتگی و بی‌نظمی نجات دهد.

مسیری که برای جذب افراد مستعد پیشنهاد می‌شود به قرار زیر است:

۱ـ شناسایی:

در این مرحله، همراه توسط هادی شناسایی می­شود. باید افراد مستعد و نخبه را شناسایی و برای جذب آنان برنامه‌ریزی کرد.

راه­های شناسایی مقدماتی همراه:

در این مسیر می­توان با کمک گرفتن از مدیر، ناظم، معلّم دینی و یا با برگزاری اردوهای تفریحی و جذبی اقدام به شناسایی نمود.

۲ـ دوستی و رفاقت:

پس از شناسایی و برقراری ارتباط، باید برای تعمیق دوستی و ایجاد رفاقت صمیمانه برنامه‌ریزی و آن را عملیاتی کرد. صداقت و محبت در رفاقت و پایبندی به عهد و کمک در حل مشکلات و سختی‌ها از مواردی است که دوستی را پا برجاتر و عمیق‌تر می­کند. به فرموده­ی رسول خدا۹: «خداوند بهترین رفیق انسان است و رفاقت (نرمی در هرکاری) را دوست دارد.»[۲] بنابراین، می‌توانیم در مسیر رفاقت و دوستی هر لحظه روی کمک خداوند حساب کنیم.

در این مسیر، شما با برخورد صمیمی و گرم خود نظر همراه را به خویش معطوف می‌کنید. البته نباید برخوردهای شما گاه به گاه و با فاصله باشد. از اصل استمرار و صبر و حوصله غافل نشوید تا نتیجه­ی بهتری بگیرید.

۳ ـ بیداری و هوشیاری:

بعد از آن که توانستیم رفاقت و صداقت خود را به اثبات رسانیم و با فرد مورد نظر رابطه­ی دوستی برقرار کنیم، نوبت پیرایش ذهن اوست تا بتوانیم خواسته­ی خود را عملی کنیم.

در این مرحله می‌توانیم او را به محافل مذهبی، مسجد و کانون مورد نظر دعوت و با جو حاکم و افراد دیگر بهتر آشنا کنیم.

توجّه کنید در این مرحله از القا کردن این­که ما بهترینیم و از توجیه کردن خطاهای دیگر افراد مجموعه پرهیز کنید؛ چراکه انسان در هر موقعیتی که باشد. از خطا و اشتباه مصون نیست. چه بسا «همراه موارد خطا و اشتباهی از یکی از افراد مجموعه در ذهن خود داشته باشد و اینجا ما با بد دفاع کردن و توجیه کردن رفتار غلط آن شخص، اعتماد او را از بین ببریم.

۴ ـ آشنایی و حرکت:

اکنون که نور هدایت و معرفت در دل همراه روشن شده و جرقه­ی آن توسط هادی زده شده است، نوبت آشنایی او با مجالس معرفتی است تا به برکت این­گونه جلسات آتش عشق در درونش شعله­ور و نور هدایت در وجودش نورانی گردد.

اوّلین و بهترین جا خانه­ی خدا (مسجد) است که در آن ذاکرین و عاشقان در مصلّای عشق سر نیاز به سوی خالق بی نیاز فرود می­آورند و دست­های خالی خویش را به درگهش گشوده و از او استمداد و یاری می‌جویند.

همچنین آشنایی با مجالسی همچون جلسات قرآن و دعا و مجالس اهل بیت:نیز می­تواند برای شخص مفید باشد.

 

  نکات ضروری:

۱ـ از افراط و تفریط‌های بی‌جا در شرکت در مراسم‌های این چنینی بپرهیزید چون این دو صفت عامل بریدن و جدا شدن نیروهاست.

۲ـ در ابتدای راه از جلسات بسیار طولانی که بی­حوصله­گی شخص را به همراه خواهد داشت دوری کنید.

۳- در مواردی که همراه وقت یا حس کافی برای شرکت در مراسم را ندارد از اصرارهای غلط خوداری کنید.

۴- قبل از حضور در مراسم و شرکت در مجالس برای آشنایی بهتر شرح حال مختصری از چگونگی و حالات آن مراسم را بیان کنید تا همراه بهتر بتواند مراسم را ارزیابی کند.

۵- ضرورت و اثرات حضور در مسجد و مراسم­های مذهبی را بیان نمایید تا از اهمیت آن بهترآگاه گردد.

۶- به همراهتان برای اصلاح رفتار و آموختن آداب فرصت کافی بدهید و بدانید که در این مسیر آهسته و پیوسته رفتن بسیار مهم است. از او انتظار نداشته باشید که یک شبه تمام صفات مذموم خود را ترک و به جای آن صفات نیک را جایگزین کند و از او به خاطر چند روز حرکت و هوشیاری‌اش انتظارات زیادی نداشته باشید.

ريز مهارتهاي جذب به مراكز تربیت محور

  عوامل مؤثّر در جذب

مواردی که می­توان از آن به عنوان عوامل مؤثّر در جذب نام برد عبارتند از:

۱ ـ ارتباط دوستانه و غیر رسمی مسؤول با نیروها؛

۲ ـ برگزاری برنامه‌های جذبی با هیجان و شورانگیز؛

۳ ـ وجود جمع همسالان؛

۴ ـ هدیه دادن و تشویق نمودن؛

۵ ـ ایجاد زمینه­ی مناسب در خانواده‌ها؛

۶ ـ تزیینات مناسب و پذیرایی در برنامه‌ها؛

۷ ـ استفاده از ابزارهای نمادین (چفیه، پیشانی‌بند، عطر)؛

۸ ـ عملکرد نیروهای کانون در مدرسه و خدمت‌رسانی در محلّه؛

۹ ـ ظاهر آراسته و منظّم مسؤولین؛

۱۰ـ برنامه­ی ورزشی ـ تفریحی.[۳]

 

  علل غیبت همراه در مراسم­ها را پیدا کنید

پس از جذب افراد و شرکت آنان در برنامه‌ها و جلسات، باید حضور آنها را ارزیابی نمود. اگر در این مرحله، فرد غیبت کرد و یا از حضور و ادامه­ی فعالیت خودداری نمود علّت آن را بررسی کنید.

از مواردی که می­توان به عنوان علل غیبت اعضا نام برد عبارتند از:

۱ـ نا آشنایی و کم‌رویی؛

۲ـ عدم جذابیت برنامه‌ها نسبت به برنامه­های مراکز دیگر؛

۳ـ ناراحت شدن از برخورد مسؤول یا یکی از اعضا؛

۴ـ عدم پیگیری مناسب و خبررسانی اعضا توسط خود گروه؛

۵ـ رفتار نامناسب افراد در مقابل وضعیت ظاهری و روحی افراد و  قضاوت نامناسب در مورد آنها؛

۶ـ نقش افراد خاص در برخورد منفی با تازه وارده­ها (برخورد نامناسب اعضای فعال مجموعه و تکبّر داشتن و …)؛

۷ـ عدم تناسب خط فکری افراد جدید الورود با خط فکری و اعتقادی مجموعه؛

۸ ـ تبعیض قایل شدن در فعالیت‌ها و برخورد خشک و طردکننده با افراد؛

۹ـ عمل نکردن مسؤولین به حرف‌هایی که می‌زنند؛

۱۰ـ منع خانواده و اطرافیان؛

۱۱ـ دوستان غیر مسجدی که دارای اخلاق نامناسب هستند؛

۱۲ـ ضعف درسی؛

۱۳ـ عدم اقناع و تبیین مناسب مباحث جذبی؛

۱۴ـ احساس تحقیر و افسردگی.

  برطرف کردن علل غیبت اعضا

پس از شناسایی علل غیبت، باید با برنامه‌ریزی جهت رفع و برطرف کردن مشکل اقدام نمود تا فرد مورد نظر به روند جذب باز گردانده شود.

مـواردی که می‌تواند ما را برای رفع این مشکل یاری رساند عبارتند از:

۱ ـ وجود روحیه­ی اخلاص در مسؤولین مجموعه؛

۲ ـ ارتباط صمیمی و دوستانه مسؤول گروه با اعضا؛

۳ ـ پیگیری و خبررسانی فرد به فرد اعضا؛

۴ ـ نظارت دقیق مسؤول گروه برای برطرف کردن اختلافات سلیقه­ای بین اعضا؛

۵ ـ توجیه خانواده ها؛

۶ ـ صحبت­های خصوصی، هم‌زبانی با نیروها (کشف علّت غیبت یک اصل مهم است!)؛

۷ ـ ایجاد روحیه­ی اعتماد به نفس در اعضا؛

۸ ـ حل مشکلات درسی و … آنان؛

۹ـ دادن هدیه و تشویق اعضا به حضور در مسجد؛

۱۰ـ ایجاد رابطه­ی دوستی و دادن مهارت و بالا بردن شناخت.

 

  آفت‌های جذب را بشناسیم

۱ـ عدم شناخت دقیق از فرد و موقعیت خانوادگی همراه؛

۲ـ حساسیت­های بی‌جا نسبت به نیروی جذب شده در پاره­ای از موارد؛

۳ـ اصرارهای بی‌جا و عدم فرصت مناسب برای شناخت خود و موقعیت محیط جدیدش؛

۴ ـ انتظارهای زیاد و غلط از نیروی تازه وارد؛

۵ ـ شوخی‌ها، سرزنش‌ها و نگاه های غلط به نیروی جذبی؛

۶ ـ سوء ظن داشتن و به رخ کشیدن اشتباهات گذشته­ی فرد؛

۷ ـ عدم توجیه مناسب سایر نیروها جهت برخورد با نیروی جدید؛

۸ ـ استفاده نکردن از توان و نیروی جدید به علّت عدم اعتماد کافی.

 

      برگزيده اي از فصل چهارم  كتاب منشور اجرايي فعاليتهاي فرهنگي در مسجد، نويسنده: حجه الاسلام محمد بيرانوند.

 

[۱] . فتح / ۴٫

[۲] . «اِنَّ اللهَ رفیقٌ و یُحِبُ الرِفقَ فِی الأمرِ کُلِّهِ». (کنز العمّال؛ ۵۳۷۰)

[۳]. با بهره‌گیری از مراحل تربیت، مجلّد شماره دو.

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است